G├╝n├╝m├╝zde ├ževrimi├ži bir├žok uluslararas─▒ (OCLC WorldCat), belirli bir ├╝lkeye hizmet veren (COPAC, LIBRIS) ve b├Âlgesel (OhioLink, MELVYL) toplu kataloglar olu┼čturulmu┼čtur. ├ťlkemizde de benzer geli┼čmeler olmas─▒na ra─čmen, toplu kataloglar bas─▒l─▒ ortamlarda kalm─▒┼č ve var olan ├žal─▒┼čmalar da zaman a┼č─▒m─▒na u─črayarak g├╝ncelliklerini yitirmi┼člerdir. Elektronik ortamda toplu katalog olu┼čturma ├žabalar─▒, 2006 y─▒l─▒na kadar ├╝lkemizdeki t├╝m k├╝t├╝phane bilgi kaynaklar─▒n─▒ ve veritabanlar─▒n─▒ kapsayacak d├╝zeyde bir ├žal─▒┼čman─▒n ba┼člat─▒lamam─▒┼č olmas─▒ ve ne yaz─▒k ki bilimsel bir yakla┼č─▒m sergilenememi┼č olmas─▒ nedeniyle istenilen d├╝zeye gelememi┼čtir.

Devlet Planlama Te┼čkilat─▒, Bilgi Toplumu Stratejisi ├žer├ževesinde 2006 y─▒l─▒nda bir dizi eylem plan─▒ haz─▒rlam─▒┼čt─▒r. Vatanda┼č Odakl─▒ Hizmet D├Ân├╝┼č├╝m├╝ kapsam─▒nda haz─▒rlanan eylem planlar─▒ndan 38. eylem, Entegre e-K├╝t├╝phane┬áSistemiÔÇÖdir ve k├╝t├╝phane hizmetlerinin,┬ákatalog┬átarama ve i├žeri─če eri┼čim hizmetlerinin elektronik ortamda sunulur hale getirilmesini ├Âng├Ârm├╝┼čt├╝r.

Eylem plan─▒nda Entegre e-K├╝t├╝phane Sistemi ProjesiÔÇÖnin sahibi olarak K├╝lt├╝r ve Turizm Bakanl─▒─č─▒, ilgili kurulu┼člar ise; Ba┼čbakanl─▒k Devlet Ar┼čivleri Genel M├╝d├╝rl├╝─č├╝, Milli E─čitim Bakanl─▒─č─▒, Y├╝ksek├Â─čretim Kurulu, T├╝rkiye Bilimsel ve Teknolojik Ara┼čt─▒rma Kurumu ÔÇô Ulusal Akademik A─č ve Bilgi Merkezi (ULAKB─░M) ile ├ťniversiteler olarak belirlenmi┼čtir.┬áK├╝lt├╝r ve Turizm Bakanl─▒─č─▒ ise ├žal─▒┼čman─▒n y├╝r├╝t├╝lmesi sorumlulu─čunu K├╝t├╝phaneler ve Yay─▒mlar Genel M├╝d├╝rl├╝─č├╝ÔÇÖne vermi┼čtir.

K├╝t├╝phaneleraras─▒ i┼čbirli─či ve kaynak payla┼č─▒m─▒n─▒ ├╝lke ├žap─▒nda etkin hale getirebilmek i├žin ilk hedef, ├╝lkemizdeki t├╝m k├╝t├╝phanelerin koleksiyon bilgilerini i├žeren Ulusal Toplu KatalogÔÇÖun olu┼čturulmas─▒ ve k├╝t├╝phane hizmetlerinin vatanda┼č/ara┼čt─▒rmac─▒ odakl─▒ kullan─▒m─▒n─▒n yayg─▒nla┼čt─▒r─▒lmas─▒ olarak belirlenmi┼čtir.

Ulusal Toplu Katalog (├ževrimi├ži) olu┼čturulmas─▒ ile T├╝rkiye de hayata ge├žirilememi┼č olan;

  • G├╝ncel k├╝t├╝phane yer bilgilerine,
  • Materyalin hangi k├╝t├╝phanede oldu─ču bilgisine,
  • Eri┼čilebilirlik bilgilerine,
  • Farkl─▒ dillerde kapsaml─▒ tarama olanaklar─▒na,
  • Katalog ve s─▒n─▒flama bilgilerinin de─či┼čimine olanak sa─članacakt─▒r.

Ayr─▒ca┬áayn─▒ materyalin de─či┼čik k├╝t├╝phanelerce tekrar tekrar kataloglanmamas─▒na y├Ânelik ihtiya├žlar giderilecektir.

Bu kapsamda, Eylem Plan─▒ÔÇÖnda yer verilen kurum ve kurulu┼člarla yap─▒lan toplant─▒lar sonucu, hem ├╝lkemizde ├╝niversiteler ve ara┼čt─▒rma kurumlar─▒ aras─▒nda ara┼čt─▒rma ve e─čitim ama├žl─▒ a─člar kurmak, i┼čletmek, bu a─člar─▒n yurt i├ži ve yurt d─▒┼č─▒ndaki a─člarla ba─člant─▒s─▒n─▒ sa─člamak, bilgi ├╝retimine┬áyard─▒mc─▒ olacak nitelikte bilgi teknolojileri deste─či sa─člamak ve bu a─č ├╝zerinden ve/veya geleneksel yollarla ├╝lkemizdeki bilimsel bilgi ├╝retimine yard─▒mc─▒ olacak ┼čekilde akademik bilgi ve belge hizmetleri sunmak ve ├╝lkenin bilgi birikimini yans─▒tacak bilgi ├╝r├╝nleri geli┼čtirmek gibi misyonu olan ve proje ger├žekle┼čti─činde ortaya ├ž─▒kacak sistemin s├╝reklili─čini, kararl─▒l─▒─č─▒n─▒ ve g├╝venilirli─čini sa─člamaya devam edebilece─čini a├ž─▒klayan, hem de projede ilgili kurulu┼č olan ULAKB─░M ile K├╝lt├╝r ve Turizm Bakanl─▒─č─▒ K├╝t├╝phaneler ve Yay─▒mlar Genel M├╝d├╝rl├╝─č├╝ aras─▒nda bir protokol imzalanm─▒┼čt─▒r.

Protokol┬ágere─či ULAKB─░M taraf─▒ndan ├žal─▒┼čmalar ba┼člat─▒lm─▒┼č, ÔÇťEntegre E-K├╝t├╝phane SistemiÔÇŁnin altyap─▒s─▒n─▒ olu┼čturan ÔÇťUlusal Toplu Katalog (TO-KAT)ÔÇŁ olu┼čturulmu┼č, farkl─▒ kataloglara ve otomasyon sistemlerine sahip k├╝t├╝phanelerin tek bir aray├╝zden taranabilmesine ve kay─▒t payla┼č─▒m─▒na olanak sa─članm─▒┼čt─▒r. 2011 y─▒l─▒nda da ├Âd├╝n├ž verme sistemi (T├╝rkiye Belge Sa─člama ve ├ľd├╝n├ž Verme Sistemi ÔÇô TUBESS) hizmete sunulmu┼čtur.

Projenin hayata ge├žirilmesiyle, ├╝lkemizde ├že┼čitli veritabanlar─▒nda bulunan benzer kay─▒tlar─▒n┬áelektronik┬áortamda bir araya getirilmesi ve k├╝t├╝phaneleraras─▒ kaynak payla┼č─▒m─▒n─▒n sa─članmas─▒ sonucu;

  • Yayg─▒n olarak kullan─▒lan ulusal e-k├╝t├╝phane sistemi altyap─▒s─▒ ve standartlar─▒ olu┼čturulacakt─▒r,
  • Hukuksal altyap─▒ ve d├╝zenlemelere, e-politika┬áedit├Ârleri ile h─▒zl─▒ bir ┼čekilde uyum sa─članacak,
  • Zaten say─▒lar─▒ yetersiz olan k├╝t├╝phane g├Ârevlilerinin i┼č y├╝k├╝, kay─▒t payla┼č─▒m─▒n─▒n getirdi─či kolayl─▒klar ile azalacak, sonradan d├╝zetilmesi zahmetli ve maliyetli olan hatal─▒ kay─▒tlar h─▒zla d├╝zeltilerek ekonomik avantaj elde edilecek,
  • Kullan─▒c─▒n─▒n bilginin ├Âncelikle varl─▒─č─▒ndan, sonras─▒nda da yerinden haberdar olacak, yerinde yoksa ne zaman eri┼čilebilir oldu─čunu ├Â─črenecek, bilgiye h─▒zl─▒ ve ekonomik eri┼čim kolayla┼čt─▒r─▒lacak,
  • Kullan─▒c─▒ memnuniyeti ve k├╝t├╝phanelerle dost kullan─▒c─▒ say─▒s─▒ artacak,
  • M├╝kerrer aboneliklerin ├Ânlenebilmesi i├žin kaynak payla┼č─▒m─▒nda i┼čbirli─či yap─▒lacak, b├Âylece ├╝lke ekonomisine katk─▒da bulunulacak,
  • Ulusal bilgi birikimimiz ortaya ├ž─▒kacak, kamu ar┼čivlerinin sisteme entegrasyonun sa─članmas─▒ ile tarihi birikimimiz yurt i├ži ve d─▒┼č─▒ndaki ara┼čt─▒rmac─▒lara (devlet g├╝venlik kayg─▒lar─▒ s─▒n─▒rlar─▒nda) sunulabilecek,
  • Bilgi payla┼č─▒m─▒nda uluslar aras─▒ i┼čbirli─či artacak, s├╝rekli yurtd─▒┼č─▒ndan yurti├žine do─čru olan bilgi ak─▒┼č─▒ ve tersi istikametteki finansal aktar─▒m, k─▒s─▒tl─▒ gelire sahip k├╝t├╝phanelerimiz lehine geli┼čmeler do─čuracak,
  • T├╝rkiyeÔÇÖde ├╝retilmi┼č bilimsel kaynaklara at─▒f oranlar─▒ artacak, b├Âylece bilgiye ula┼čan ara┼čt─▒rmac─▒ say─▒s─▒ artaca─č─▒ndan, yeni Ar-Ge projelerinin do─čmas─▒na katk─▒ sa─članacak,
  • Sa─članan istatistikler ve saydam ortam sebebiyle, bilimsel bilgi h─▒rs─▒zl─▒─č─▒ ortadan kalkd─▒r─▒lmas─▒nda ├Ânemli bir ad─▒m at─▒lacak,
  • Sistemin t├╝m getirileri ilgili kurumlara istatistiki olarak sunulacak, bu do─črultuda kaynak yat─▒r─▒m planlamalar─▒ yap─▒labilece─činden, ulusal ├žapta kaynak optimizasyonu sa─članacakt─▒r.

Ulusal Toplu Katalogun ba┼čar─▒ya┬áula┼čmas─▒, k├╝t├╝phaneleraras─▒ i┼čbirli─či ile birlikte nitelikli hizmet ve servis kalitesinin sa─članmas─▒, kat─▒l─▒mc─▒ k├╝t├╝phanelerin ve ara┼čt─▒rma kurulu┼člar─▒n─▒n artarak projeye kat─▒lmas─▒ ile ger├žekle┼čecektir. Ulusal d├╝zeyde belge birikimimizi bilmek ve kullanabilmek i├žin elektronik ortamda katalog kayd─▒ bulunan resmi ve ├Âzel kurum ve kurulu┼č k├╝t├╝phanelerinin, bu konuda teknik ├žal─▒┼čmalar─▒ ger├žekle┼čtiren ULAKB─░MÔÇÖe ba┼čvurmalar─▒ yeterli olacakt─▒r.

TO-KATÔÇÖa kat─▒l─▒m─▒n─▒z─▒n b├╝y├╝k katk─▒ sa─člayaca─č─▒ d├╝┼č├╝n├╝lmekte olup, ele┼čtiri ve ├Ânerileriniz ├žal─▒┼čmalar─▒m─▒za ─▒┼č─▒k tutacakt─▒r.

─░lgi ve katk─▒lar─▒n─▒z i├žin te┼čekk├╝r ederiz.

T.C. K├╝lt├╝r ve Turizm Bakanl─▒─č─▒ K├╝t├╝phaneler ve Yay─▒mlar Genel M├╝d├╝rl├╝─č├╝┬áve┬áT├ťB─░TAK ULAKB─░M

© 2021 Cahit Arf Bilgi Merkezi